Paradontoza – pierwsze objawy, których nie należy ignorować

Paradontoza, czyli zapalenie przyzębia, rozwija się w tkankach otaczających i utrzymujących zęby. Początkowo może powodować jedynie krwawienie lub obrzęk dziąseł. Z czasem prowadzi jednak do utraty kości, cofania się dziąseł, rozchwiania, a nawet utraty zębów.

Choroba często rozwija się powoli i przez długi czas nie powoduje bólu. Dlatego pierwszych objawów paradontozy nie należy ignorować.

Krwawienie dziąseł

Zdrowe dziąsła nie powinny regularnie krwawić podczas szczotkowania, czyszczenia przestrzeni międzyzębowych ani jedzenia twardych produktów.

Krwawienie jest najczęściej oznaką stanu zapalnego wywołanego przez płytkę bakteryjną. Pacjenci często przestają wtedy dokładnie szczotkować bolesne miejsce, obawiając się dalszego podrażnienia. W efekcie pozostaje tam jeszcze więcej płytki i stan zapalny się nasila.

Jednorazowe krwawienie może wynikać z mechanicznego urazu. Jeśli jednak problem powtarza się przez kilka dni, warto skontrolować stan dziąseł.

U palaczy krwawienie może być mniej widoczne, ponieważ nikotyna wpływa na naczynia krwionośne. Brak krwi podczas szczotkowania nie wyklucza więc choroby przyzębia.

Zaczerwienione i opuchnięte dziąsła

Zdrowe dziąsła są zwykle jasnoróżowe, dobrze przylegają do zębów i nie bolą podczas dotykania. Stan zapalny może powodować ich zaczerwienienie, obrzęk oraz zwiększoną wrażliwość.

Na początku zmiany mogą być widoczne tylko w jednym miejscu, na przykład między zębami. Z czasem mogą obejmować większą część jamy ustnej.

Obrzęk dziąseł nie zawsze oznacza paradontozę. Może wskazywać na zapalenie dziąseł, które nie doprowadziło jeszcze do utraty kości. Bez badania nie można jednak określić, jak głęboko sięga stan zapalny.

Nieprzyjemny zapach z ust

Utrzymujący się nieświeży oddech może mieć wiele przyczyn. Jedną z nich jest nagromadzenie bakterii na zębach, języku oraz w kieszonkach dziąsłowych.

Gumy miętowe i płyny do płukania mogą chwilowo zamaskować zapach, ale nie usuwają jego źródła. Jeżeli problem powraca mimo prawidłowego mycia zębów i oczyszczania języka, warto sprawdzić stan dziąseł.

Nieprzyjemny smak w ustach lub pojawienie się ropnej wydzieliny w okolicy dziąsła również wymaga kontroli.

Cofające się dziąsła

Cofające się dziąsła sprawiają, że zęby wydają się dłuższe. Może pojawić się także nadwrażliwość na zimno, ponieważ odsłonięta zostaje powierzchnia korzenia.

Recesja dziąseł nie zawsze jest wynikiem paradontozy. Może być związana między innymi ze zbyt mocnym szczotkowaniem, cienkim dziąsłem, położeniem zęba lub przeciążeniami zgryzowymi.

Jeżeli jednak cofającym się dziąsłom towarzyszy krwawienie, nieświeży oddech lub rozchwianie zębów, konieczna jest diagnostyka przyzębia.

Pojawienie się szpar między zębami

Zapalenie przyzębia prowadzi do uszkodzenia tkanek i kości utrzymujących zęby. W efekcie zęby mogą zacząć się przesuwać, wychylać albo obracać.

Pacjent może zauważyć:

• nowe przerwy między zębami;
• powiększające się „czarne trójkąty” przy dziąsłach;
• zmianę ustawienia przednich zębów;
• zmianę sposobu zagryzania;
• częstsze zaklinowanie jedzenia.

Takie zmiany nie powinny być traktowane wyłącznie jako problem estetyczny. Mogą wskazywać na utratę podparcia zębów.

Ruszające się zęby

Rozchwianie zębów jest zwykle objawem bardziej zaawansowanej choroby. Oznacza, że tkanki przyzębia nie zapewniają już odpowiedniego podparcia.

Nie każdy ruszający się ząb musi zostać usunięty. Możliwość jego zachowania zależy od stopnia utraty kości, stanu korzenia, obciążeń zgryzowych i reakcji na leczenie.

Im wcześniej zostanie przeprowadzona diagnostyka, tym większa szansa na zahamowanie dalszych uszkodzeń.

Czy paradontoza boli?

Paradontoza może przez długi czas rozwijać się bez bólu. To jeden z powodów, dla których pacjenci zgłaszają się do dentysty dopiero wtedy, gdy zęby zaczynają się ruszać lub zmieniać położenie.

Ból częściej pojawia się w bardziej zaawansowanym stadium, przy ostrym stanie zapalnym, ropniu albo silnie odsłoniętych korzeniach. Brak bólu nie powinien więc być powodem do ignorowania krwawienia dziąseł.

Europejska Federacja Periodontologii wymienia wśród typowych sygnałów choroby krwawienie, recesję dziąseł, nieświeży oddech i rozchwianie zębów. European Federation of Periodontology

Jak rozpoznaje się choroby przyzębia?

Podczas wizyty dentysta ocenia kolor i kształt dziąseł, obecność płytki oraz kamienia nazębnego, ruchomość zębów i warunki zgryzowe.

Ważnym elementem jest badanie sondą periodontologiczną. Pozwala ono zmierzyć głębokość przestrzeni między zębem a dziąsłem oraz sprawdzić, czy pojawia się krwawienie.

W razie potrzeby wykonuje się zdjęcia RTG, aby ocenić poziom kości utrzymującej zęby. Dopiero po zebraniu wyników można odróżnić zapalenie dziąseł od zapalenia przyzębia i określić stopień zaawansowania choroby.

Czy paradontozę można zatrzymać?

Leczenie może zahamować postęp choroby, ale utracona wskutek zapalenia kość nie odbudowuje się automatycznie po zwykłej higienizacji.

Podstawą postępowania jest:

• dokładne usunięcie płytki i kamienia;
• oczyszczenie powierzchni korzeni;
• poprawa codziennej higieny;
• regularne wizyty podtrzymujące;
• ograniczenie czynników ryzyka, szczególnie palenia;
• właściwa kontrola cukrzycy.

W bardziej zaawansowanych przypadkach może być potrzebne leczenie periodontologiczne lub chirurgiczne.

Sprawdź stan swoich dziąseł

Krwawienie, obrzęk, nieświeży oddech i cofanie się dziąseł to sygnały, których nie warto bagatelizować. Paradontoza wykryta na wcześniejszym etapie daje większe możliwości zahamowania dalszych uszkodzeń.

Najczęstsze pytania

Czy krwawienie dziąseł podczas mycia jest normalne?

Regularne krwawienie nie jest prawidłowym objawem. Najczęściej wskazuje na stan zapalny i wymaga poprawy higieny oraz oceny stomatologicznej.

Czy paradontoza dotyczy tylko osób starszych?

Nie. Choroba częściej występuje u dorosłych, ale może pojawić się również u młodszych osób. Niektóre postacie postępują stosunkowo szybko.

Czy paradontoza jest zaraźliwa?

Nie jest uznawana za chorobę zakaźną w taki sposób jak grypa. Bakterie jamy ustnej mogą być przekazywane między osobami, ale rozwój choroby zależy również od higieny, odporności i czynników ryzyka.

Czy domowe sposoby mogą wyleczyć paradontozę?

Prawidłowe szczotkowanie i czyszczenie przestrzeni międzyzębowych są niezbędne, ale nie usuną kamienia znajdującego się pod dziąsłem. Leczenie wymaga profesjonalnego oczyszczenia i regularnych kontroli.

Czy ruszające się zęby można uratować?

Czasami tak. Zależy to od zaawansowania choroby, stopnia utraty kości i możliwości oczyszczenia miejsca. Im szybciej rozpocznie się leczenie, tym lepsze mogą być rokowania.