Zapalenie dziąseł a paradontoza – czym się różnią i jak je rozpoznać?

Zapalenie dziąseł i paradontoza nie są tym samym problemem. Oba schorzenia mogą powodować krwawienie, zaczerwienienie i obrzęk dziąseł, ale różnią się stopniem uszkodzenia tkanek.

Zapalenie dziąseł obejmuje tkanki widoczne wokół zębów i zazwyczaj jest odwracalne. Paradontoza, czyli zapalenie przyzębia, prowadzi natomiast do niszczenia więzadeł oraz kości utrzymującej zęby. Nieleczona może powodować ich rozchwianie i utratę.

Czym jest zapalenie dziąseł?

Zapalenie dziąseł najczęściej rozwija się w wyniku nagromadzenia płytki bakteryjnej wzdłuż linii dziąseł. Jeśli płytka nie jest regularnie usuwana, może mineralizować się i przekształcać w kamień nazębny.

Pierwsze objawy zapalenia dziąseł to:

• krwawienie podczas szczotkowania;
• zaczerwienienie dziąseł;
• obrzęk;
• tkliwość podczas dotykania;
• nieprzyjemny zapach z ust;
• widoczna płytka lub kamień nazębny.

Na tym etapie nie dochodzi jeszcze do utraty kości ani innych struktur utrzymujących ząb. Po dokładnym usunięciu złogów i poprawie codziennej higieny dziąsła mogą wrócić do zdrowia.

Czym jest paradontoza?

Paradontoza to potoczne określenie zapalenia przyzębia. Choroba rozwija się, gdy stan zapalny obejmuje głębiej położone tkanki, w tym więzadła oraz kość otaczającą korzenie zębów.

Pomiędzy zębem a dziąsłem mogą powstawać kieszonki, w których gromadzą się bakterie i kamień. Wraz z postępem choroby dochodzi do utraty podparcia zębów.

Objawy zapalenia przyzębia mogą obejmować:

• nasilone lub samoistne krwawienie;
• cofające się dziąsła;
• odsłonięte i nadwrażliwe korzenie;
• nieprzyjemny zapach lub smak w ustach;
• pojawienie się szpar między zębami;
• zmianę położenia zębów;
• ropną wydzielinę przy dziąśle;
• rozchwianie zębów.

Paradontoza może przez długi czas rozwijać się bez bólu. Dolegliwości bólowe często pojawiają się dopiero przy bardziej zaawansowanym stanie zapalnym.

Zapalenie dziąseł a paradontoza – najważniejsze różnice

Pacjent nie jest w stanie samodzielnie ocenić, czy stan zapalny obejmuje wyłącznie dziąsła, czy również głębsze tkanki. Do tego potrzebne jest badanie stomatologiczne.

Czy zapalenie dziąseł zawsze prowadzi do paradontozy?

Nie każde zapalenie dziąseł rozwinie się w paradontozę. Jest jednak sygnałem, że płytka bakteryjna nie jest skutecznie usuwana i w jamie ustnej utrzymuje się stan zapalny.

Ryzyko rozwoju zapalenia przyzębia zwiększają między innymi:

• palenie papierosów;
• nieprawidłowa higiena jamy ustnej;
• cukrzyca, szczególnie niewyrównana;
• predyspozycje indywidualne;
• niektóre leki i choroby ogólne;
• stres i osłabiona odporność;
• brak regularnych kontroli;
• wcześniejsze występowanie chorób przyzębia.

U palaczy objawy mogą być mniej widoczne. Dziąsła czasami krwawią słabiej mimo trwającego stanu zapalnego.

Jak dentysta rozpoznaje chorobę przyzębia?

Samo obejrzenie dziąseł nie zawsze wystarcza. Podczas diagnostyki lekarz ocenia obecność płytki i kamienia, krwawienie, cofanie się dziąseł oraz ruchomość zębów.

Następnie za pomocą sondy periodontologicznej mierzy głębokość przestrzeni między zębami a dziąsłami. Pozwala to sprawdzić, czy powstały kieszonki przyzębne i czy występuje utrata przyczepu tkanek.

W razie potrzeby wykonuje się zdjęcia RTG, na których można ocenić poziom kości utrzymującej zęby.

Europejska Federacja Periodontologii podkreśla, że zapalenie dziąseł jest ograniczone do dziąsła, natomiast w zapaleniu przyzębia dochodzi do utraty struktur podtrzymujących zęby. European Federation of Periodontology

Jak leczy się zapalenie dziąseł?

Podstawą jest dokładne usunięcie płytki i kamienia nazębnego oraz poprawa codziennej higieny.

Postępowanie może obejmować:

• profesjonalną higienizację;
• instruktaż szczotkowania;
• dobór szczoteczki;
• naukę czyszczenia przestrzeni międzyzębowych;
• leczenie ubytków i wymianę nieszczelnych wypełnień;
• ograniczenie palenia.

Po usunięciu przyczyny zaczerwienienie, obrzęk i krwawienie powinny stopniowo się zmniejszać.

Jak wygląda leczenie paradontozy?

W przypadku paradontozy zwykła higienizacja może być niewystarczająca. Konieczne jest oczyszczenie powierzchni korzeni oraz miejsc znajdujących się pod linią dziąseł.

Leczenie może obejmować:

• usunięcie płytki i kamienia;
• głębokie oczyszczanie powierzchni korzeni;
• kontrolę czynników ryzyka;
• korektę codziennej higieny;
• regularne wizyty podtrzymujące;
• leczenie chirurgiczne w wybranych przypadkach.

Celem terapii jest ograniczenie stanu zapalnego i zatrzymanie dalszej utraty tkanek. Utracona kość nie odbudowuje się automatycznie po oczyszczeniu zębów, choć w niektórych sytuacjach można rozważyć zabiegi regeneracyjne.

Sprawdź, czy stan zapalny nie sięga głębiej

Zapalenie dziąseł można zazwyczaj skutecznie opanować, zanim spowoduje trwałe uszkodzenia. Paradontoza wymaga już bardziej rozbudowanego leczenia i systematycznych kontroli.

Jeżeli dziąsła krwawią, są opuchnięte albo zaczęły się cofać, umów się na konsultację w Dental City. Sprawdzimy, czy problem dotyczy wyłącznie dziąseł, czy również tkanek utrzymujących zęby.

Najczęstsze pytania

Czy krwawienie dziąseł oznacza paradontozę?

Nie zawsze. Może wskazywać na zapalenie dziąseł, uraz lub inny problem. Regularne krwawienie wymaga jednak kontroli, ponieważ bez badania nie można ocenić głębokości stanu zapalnego.

Czy zapalenie dziąseł można wyleczyć?

Najczęściej tak. Jeśli nie doszło jeszcze do uszkodzenia głębszych tkanek, usunięcie płytki i kamienia oraz poprawa higieny mogą przywrócić zdrowie dziąseł.

Czy paradontozę można całkowicie cofnąć?

Można zahamować postęp choroby i poprawić stan dziąseł, ale utrata kości i przyczepu tkanek nie cofa się samoistnie. Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie.

Czy płyn do płukania wystarczy na zapalenie dziąseł?

Nie. Płyn może być jedynie uzupełnieniem higieny. Nie zastępuje szczotkowania, oczyszczania przestrzeni międzyzębowych ani profesjonalnego usuwania kamienia.

Jak często kontrolować dziąsła?

Częstotliwość kontroli należy dopasować do stanu przyzębia i czynników ryzyka. Osoby po leczeniu paradontozy zwykle wymagają częstszych wizyt podtrzymujących niż pacjenci ze zdrowymi dziąsłami.